Xalq kuchi partiyasi “Qotil(lar)” filmining Singapur xalqaro kinofestivali ochilish filmidagi namoyishini bekor qilishni so‘rab, partiyaga mansub barcha deputatlar nomidan xat yuborishga qaror qildi. Deputat Ju Jin-u 4-kuni festival tashkilotchilariga hujjat yuborganini, parlamentdagi rahbariyat boshchiligida barcha deputatlar nomidan xat taqdim etilishini aytdi. Shu kuni Naver ayrim filmlarda noodatiy trafikni aniqlab, surishtiruv o‘tkazishni so‘raganini ma’lum qildi va “Qotil(lar)” haqidagi fikrlar uchun standart tartiblashni vaqtincha “eng yangilari”ga o‘zgartirdi.

Fon va kontekst

Mojaroning bir tomoni film tarixga qanday yondashgani borasidagi siyosiy tortishuvdir. Deputat Ju aksariyat fuqarolar noqulay his qilayotgan bir paytda tarixni buzib ko‘rsatuvchi filmning xalqaro miqyosda namoyish etilishi mamlakat uchun sharmandalik va milliy obro‘ga haqorat ekanini ta’kidladi. Konservativ siyosatchilar va tashkilotlar filmni tarixni buzib ko‘rsatishda tanqid qilib kelgani haqida ham xabarlar bor.

Boshqa tomondan, xabarlarga ko‘ra, film ijodkorlari asar to‘qima ekanini va yangi tarixiy xulosa chiqarishni maqsad qilmaganini tushuntirgan. Shu bois “tarixni buzib ko‘rsatish” hozir siyosiy doiralarda ilgari surilayotgan bahodir; ushbu maqoladagi faktlarning o‘zi bilan buni uzil-kesil xulosa deb bo‘lmaydi. Bu xat yuborish tashabbusining ahamiyati shundaki, film atrofidagi bahs ichki tanqiddan chiqib, xorijiy kinofestivallardagi namoyish masalasiga ko‘chmoqda.

Internetda fikrlarning ko‘rinish tartibi va ularga bildirilgan munosabatlar soni yuzasidan shubhalar ham qo‘shildi. Deputat Na Gyeong-von “Qotil(lar)” haqidagi tanqidiy reytinglar “eng ko‘p yoqqanlar” tartibida pastga tushib ketganini aytib, jamoatchilik fikri manipulyatsiya qilingan bo‘lishi mumkinligini ilgari surdi. Naver takroriy ijobiy yoki salbiy munosabatlarni qayd etishdagi xato yuz bergan davrda ushbu film bo‘yicha mexanik manipulyatsiyani aniqlaganini bildirdi, ammo biror kuch yoki siyosiy maqsadni ko‘rsatmadi.

Bu xabar nimani anglatadi

Film namoyishini bekor qilish haqidagi so‘rov partiyaning e’tirozi mamlakat ichidagi jamoatchilik fikri uchun kurash bilangina cheklanmay, xorijdagi madaniyat muassasalarining dastur tanlash qarorlariga ta’sir ko‘rsatishga qaratilgan harakatga aylanganini anglatadi. Deputat Ju Braziliya va Toronto kabi boshqa xalqaro kinofestivallardan ham namoyishni bekor qilishni so‘rashni rejalashtirayotganini bildirdi. Biroq xat yuborish bilan festivalning namoyishni bekor qilishi — ikki alohida masala; mavjud ma’lumotlarda festival tomonidan berilgan javob yoki qabul qilingan qaror keltirilmagan.

Onlayn jamoatchilik fikriga oid masalada ham tasdiqlangan ma’lumotlar doirasini ajratib ko‘rish zarur. Naver ayrim filmlardagi noodatiy trafikni hamda “Qotil(lar)” haqidagi fikrlarga bildirilgan ijobiy va salbiy munosabatlar jarayonida aniqlangan mexanik manipulyatsiyani ma’lum qildi va surishtiruv o‘tkazishni so‘radi. Bu ma’lumotlarning o‘zi muayyan shaxs manipulyatsiya qilganini yoki yulduzli reytinglarning o‘zi soxtalashtirilganini qat’iy aytish uchun asos bo‘la olmaydi. Platforma ko‘rgan choralar siyosiy doiralardagi manipulyatsiya haqidagi shubhalarni o‘z-o‘zidan tasdiqlamasligi e’tiborga molik.

Masalan, filmni tomosha qilish yoki qilmaslik haqida qaror qabul qilishda fikrlarni o‘qiydigan tomoshabin yuqorida ko‘rsatilgan, eng ko‘p ijobiy munosabat olgan postlarni yoki ko‘p munosabat bildirilgan fikrlarni butun jamoatchilik qarashi deb qabul qilish o‘rniga, Naver vaqtincha joriy etgan eng yangilari bo‘yicha tartibni ham ko‘rib chiqishi mumkin. Bu manipulyatsiya uchun kim javobgar ekanini yoki reytinglar haqiqiyligini aniqlash usuli emas, biroq ko‘rinish tartibi o‘zgarganini hisobga olishga yordam berishi mumkin.

Xabarlar o‘rtasidagi farqlar

Naverning choralarini xabarlar turli nuqtayi nazardan yoritdi. Siyosiy mavzudagi xabarlarda deputat Na Gyeong-vonning jamoatchilik fikri manipulyatsiya qilingani haqidagi shubhasi Naver aniqlagan manipulyatsiya va tartiblash usulining o‘zgarishi bilan birga bayon qilindi. Onlayn reytinglarga oid xabarlarda esa Naver aniqlagan holat fikrlarga bildirilgan ijobiy va salbiy munosabatlardagi mexanik manipulyatsiya ekani, ammo mas’ul tomon, siyosiy sabab yoki yulduzli reytinglarning o‘zi soxtalashtirilganmi-yo‘qmi oshkor etilmagani aniqroq ta’kidlandi.

Bu tasdiqlangan faktlarni siyosiy doiralardagi shubhalardan ajratish kerakligini anglatadi. Naverning surishtiruv o‘tkazishni so‘ragani — shubhalarni tekshirish haqidagi chora; bu manipulyatsiyani kim amalga oshirgani yoki uning maqsadi allaqachon aniqlangan degani emas.

Tasdiqlangan faktlar va hozircha noma’lum jihatlar

Tasdiqlangan faktlar

  • Xalq kuchi partiyasi barcha deputatlari nomidan Singapur xalqaro kinofestivaliga namoyishni bekor qilishni so‘rab xat yuborishga qaror qildi.
  • Deputat Ju Jin-u festival tashkilotchilariga hujjatni allaqachon yuborganini va barcha deputatlar nomidan xat taqdim etilishini aytdi.
  • Deputat Ju Braziliya va Toronto kabi boshqa xalqaro kinofestivallardan ham namoyishni bekor qilishni so‘rashni rejalashtirayotganini bildirdi.
  • Naver ayrim filmlardagi noodatiy trafikni aniqlab, surishtiruv o‘tkazishni so‘raganini hamda “Qotil(lar)” uchun standart tartiblashni vaqtincha eng yangilari bo‘yicha o‘zgartirganini ma’lum qildi.

Hozircha noma’lum jihatlar

  • Xalq kuchi partiyasining barcha deputatlari nomidan yozilgan xat haqiqatda yuborilganmi va Singapur xalqaro kinofestivali qanday javob bergani aniqlanmagan.
  • Singapur xalqaro kinofestivali ochilish filmidagi namoyishni bekor qiladimi-yo‘qmi ma’lum emas.
  • Manipulyatsiyani kim amalga oshirgani, uning maqsadi va yulduzli reytinglarning o‘zi soxtalashtirilganmi-yo‘qmi taqdim etilgan xabarlarda aniqlanmagan.

O‘quvchilar nimalarni kuzatishi kerak

  • Kinofestivalning rasmiy bayonoti chiqish-chiqmasligini kuzating. Hozircha tasdiqlangani — namoyishni bekor qilishni so‘rash rejasi, festivalning qarori emas.
  • Naver’dagi fikrlarni o‘qiyotganda tartiblash usuli vaqtincha eng yangilari bo‘yicha o‘zgartirilganini hisobga oling va faqat muayyan tartib yoki munosabatlar soniga qarab jamoatchilik fikri haqida xulosa chiqarmagan ma’qul.
  • Surishtiruv o‘tkazish so‘ralganidan keyin mas’ul tomon yoki manipulyatsiya qilingan narsa aniqlangani haqida keyingi bayonot chiqqan-chiqmaganini tekshiring. Naver bildirgan manipulyatsiya doirasi bilan siyosiy doiralarda ilgari surilgan jamoatchilik fikrini manipulyatsiya qilish haqidagi shubhalarni alohida ko‘rib chiqish kerak.

Manbalar