Bộ phim Mỹ 《The Old Guard》 năm 2020 kể về một đội bí mật gồm những người bất tử, luôn xuất hiện mỗi khi nền văn minh nhân loại lâm nguy để bảo vệ con người và nền văn minh. Kim Seong-gon xem các nhân vật và mối quan hệ trong phim như biểu tượng phản chiếu chiến tranh, xung đột về chủng tộc và dân tộc, giới tính, tôn giáo, Đông-Tây; ông cho rằng để bảo vệ nền văn minh, cần lựa chọn chung sống và hòa giải thay vì đối đầu.
Bối cảnh và ngữ cảnh
Bốn chiến binh bất tử trong phim đã xuất hiện qua mỗi thảm họa lịch sử để bảo vệ sinh mạng con người và nền văn minh. Bài bình luận giải thích rằng con cháu của những người họ cứu cũng góp phần giải cứu thế giới trong các cuộc khủng hoảng về sau, chẳng hạn bằng cách tìm ra phương pháp điều trị dịch bệnh hoặc ngăn chặn chiến tranh nhờ tài ngoại giao. Vì vậy, vai trò của những người bất tử không chỉ dừng lại ở một lần giải cứu, mà còn được thể hiện như việc mở ra cơ hội để các thế hệ tiếp theo bảo vệ nền văn minh.
Thủ lĩnh của đội, Andy, là Andromache xứ Scythia; theo bài bình luận, cô ít nhất 6.000 tuổi. Scythia là một vùng đất cổ nằm ở phía bắc Biển Đen, trải dài từ khu vực ngày nay là Ukraine và miền nam nước Nga đến dãy núi Altai ở châu Á. Dựa trên bối cảnh này, Kim Seong-gon diễn giải Andy là nhân vật đại diện cho Đông Âu và Trung Á.
Booker, một thành viên trong đội của Andy, sống ở Paris; bài bình luận cho rằng anh có thể tượng trưng cho Tây Âu. Joe và Nicky gặp nhau trong vai kẻ thù vào thời Thập tự chinh, nhưng rồi phải lòng nhau. Bài bình luận xem hai người là biểu tượng của hy vọng rằng mối quan hệ đối địch giữa Kitô giáo và Hồi giáo có thể được hòa giải. Phim còn có Nile, một nữ lính thủy đánh bộ người Mỹ gốc Phi gia nhập đội về sau; Kim Seong-gon diễn giải cô như biểu tượng của một phụ nữ da đen phải đương đầu với định kiến chủng tộc và định kiến của nam giới.
Một người bất tử khác, Quỳnh, bị bắt cùng Andy vì bị buộc tội phù thủy. Theo bài bình luận, Andy thoát chết, nhưng Quỳnh bị nhốt trong một dụng cụ tra tấn bằng sắt hình người thiếu nữ rồi ném xuống biển. Là người bất tử, Quỳnh trải qua cảnh chết đuối rồi sống lại trong khoảng 500 năm. Cảm giác tội lỗi của Andy vì không cứu được Quỳnh, cùng quá trình hai người hòa giải sau những hiểu lầm, được bài bình luận diễn giải là cảnh cho thấy mối quan hệ Đông-Tây vừa gần gũi vừa mong manh.
Bối cảnh phim trải dài qua nhiều địa điểm, không chỉ có Paris, London và Rome mà còn có Seoul, Jakarta, Nam Sudan và Afghanistan. Ở Seoul, Andy tìm đến Tuah, một người bạn lâu năm có hiểu biết sâu rộng về những người bất tử, để được giúp đối phó với cuộc khủng hoảng mà cô đang gặp phải. Việc đặt câu chuyện về nhiều khu vực và nhân vật khác nhau trong cùng một đội như vậy gắn liền với chủ đề chung sống giữa các nền văn hóa và tôn giáo mà bài bình luận nêu ra.
Ý nghĩa của thông tin này
Trọng tâm của bài bình luận không nằm ở bản thân yếu tố giả tưởng về những người bất tử, mà ở những xung đột mà họ tượng trưng. Kim Seong-gon diễn giải chiến tranh, đối đầu về chủng tộc, dân tộc, giới tính và tôn giáo, cùng xung đột giữa phương Đông và phương Tây là những điều đe dọa nền văn minh nhân loại. Đặc biệt, chuyện Joe và Nicky, vốn là kẻ thù nhưng lại phải lòng nhau, cũng như chuyện Andy và Quỳnh hóa giải hiểu lầm rồi hòa giải, được xem là cho thấy sự thù địch không nhất thiết phải kéo dài mãi mãi.
Tuy nhiên, đây là cách diễn giải của Kim Seong-gon về bộ phim. Không thể xác nhận từ bài viết gốc liệu ê-kíp làm phim có chủ ý gửi gắm những biểu tượng được nêu trong bài bình luận hay không.
Bài bình luận cũng lưu ý rằng năng lực tự chữa lành của những người bất tử không được bảo đảm vĩnh viễn. Năng lực ấy có thể đột ngột biến mất vào một ngày nào đó; khi đó, những người bất tử sẽ trở thành phàm nhân và không còn có thể bảo vệ nền văn minh nhân loại. Kim Seong-gon liên hệ tình tiết này với vấn đề con người không nên chỉ dựa vào sự bảo vệ của người khác. Theo cách diễn giải này, việc bảo vệ nền văn minh không thể chỉ giao phó cho những người có năng lực đặc biệt, mà còn liên quan đến lựa chọn của những người ứng phó với xung đột.
Hướng đi mà bài bình luận đề xuất là từ bỏ ‘tư duy nhị nguyên lựa chọn’ (quan điểm cho rằng chỉ có thể chọn một trong hai) và chấp nhận khả năng ‘cả hai cùng tồn tại’. Thay vì phải chọn Kitô giáo hay Hồi giáo, chủ nghĩa tư bản hay chủ nghĩa xã hội, phương Đông hay phương Tây, bài viết chủ trương tìm cách để các hệ thống và nền văn minh khác nhau có thể chung sống và hòa giải. Chẳng hạn, nếu một độc giả đối diện với xung đột nào đó và cảm thấy ủng hộ một bên là lựa chọn duy nhất, bài bình luận này có thể được hiểu là đề xuất xem xét cả những điều kiện để các bên đối đầu cùng chung sống. Điều đáng chú ý là đây không hẳn là một giải pháp cụ thể, mà là lời kêu gọi thay đổi cách nhìn nhận xung đột.
Những điều đã xác nhận và những điều chưa thể biết
Những điều đã xác nhận
- Bài bình luận giới thiệu 《The Old Guard》 là bộ phim kể về một đội bí mật gồm những người bất tử đã cứu nền văn minh nhân loại mỗi khi có khủng hoảng.
- Andy là Andromache xứ Scythia; bài bình luận giải thích cô ít nhất 6.000 tuổi.
- Joe và Nicky gặp nhau như kẻ thù trong thời Thập tự chinh rồi phải lòng nhau; Quỳnh trải qua cảnh chết đuối rồi sống lại trong khoảng 500 năm dưới biển.
- Kim Seong-gon diễn giải các nhân vật và sự kiện trong phim như biểu tượng của nhiều xung đột xã hội và văn hóa, đồng thời chủ trương chung sống và hòa giải.
- Kim Seong-gon được giới thiệu là giáo sư danh dự Khoa Ngôn ngữ và Văn học Anh, Đại học Quốc gia Seoul (서울대학교 영어영문학과), đồng thời là học giả thỉnh giảng tại Đại học Dartmouth; bài viết ghi rõ các quan điểm trong bài là của cá nhân tác giả.
Những điều chưa thể biết
- Không thể xác nhận liệu ê-kíp làm phim có chủ ý tạo ra những biểu tượng gắn với từng nhân vật và cách diễn giải các xung đột được nêu trong bài bình luận hay không.
- Bài bình luận cho rằng cần có sự chung sống và hòa giải, nhưng không đưa ra quy trình hay chính sách cụ thể để giải quyết từng xung đột trong thực tế.
Điều độc giả cần xác minh
- Cần phân biệt cốt truyện của phim với cách bài bình luận diễn giải các biểu tượng. Bối cảnh của nhân vật là tình tiết trong phim, còn nhận định rằng nhân vật đó đại diện cho một khu vực hay nhóm người nhất định là cách diễn giải của Kim Seong-gon.
- Có thể xem xét riêng liệu kết luận của bài bình luận có phải là giải pháp áp dụng được cho mọi xung đột hay chỉ là đề xuất một góc nhìn giúp hình dung khả năng chung sống vượt lên trên đối đầu.
- Điều quan trọng là không đồng nhất quan điểm của tác giả với chủ ý của ê-kíp làm phim. Bài viết gốc không trả lời liệu ê-kíp có chủ ý gửi gắm những biểu tượng đó hay không.
