Một người đàn ông mang quốc tịch Ấn Độ đã gửi đơn khiếu nại lên Ủy ban Nhân quyền Quốc gia Hàn Quốc (국가인권위원회), cáo buộc bị bạo hành thể chất trong quá trình trục xuất cưỡng chế. Người đàn ông cho rằng quyền tự do thân thể và phẩm giá con người của mình đã bị xâm phạm. Hôm thứ Năm, nghị sĩ Park Eun-jung (박은정) thuộc Đảng Đổi mới Tổ quốc (조국혁신당) đã công bố video camera gắn trên người ghi lại thời điểm trục xuất, do Bộ Tư pháp (법무부) cung cấp, tại cuộc kiểm toán Quốc hội đối với cơ quan nhà nước.

Đơn khiếu nại nêu cáo buộc người đàn ông bị còng tay, miệng bị dán băng keo ống gió, rồi bị bạo hành thể chất như tát vào mặt và siết cổ sau khi đến sân bay. Đây là nội dung đơn khiếu nại được đưa tin cho đến nay; chưa có xác nhận rằng hành vi bạo hành đã xảy ra hoặc video chứng minh các cáo buộc đó.

Bối cảnh và diễn biến

Theo đơn khiếu nại, người đàn ông bị tạm giữ tại Trung tâm Tạm giữ Người nước ngoài Hwaseong (화성 외국인보호소) khoảng 8 tháng trước khi bị trục xuất ngày 27 tháng 8. Cơ sở này cách Seoul khoảng 40 km về phía nam. Theo bài báo, Luật Quản lý Xuất nhập cảnh (출입국관리법) quy định người nước ngoài thuộc diện bị trục xuất cưỡng chế có thể bị giữ tại các cơ sở như vậy tối đa 9 tháng.

Như vậy, thời gian tạm giữ được đưa tin ngắn hơn mức tối đa nêu trong luật, nhưng chỉ dựa vào thời gian đó thì không thể đánh giá việc tạm giữ hay quá trình trục xuất có phù hợp hay không. Vấn đề trọng tâm được nêu trong đơn khiếu nại là cách đối xử về thể chất trong quá trình đưa người đàn ông từ cơ sở tạm giữ đến sân bay và ngay trước khi trục xuất. Cần xác minh riêng liệu các cáo buộc trong đơn có đúng sự thật hay không và những biện pháp được áp dụng khi đó có chính đáng hay không.

Việc nghị sĩ Park công bố video camera gắn trên người tại cuộc kiểm toán Quốc hội đáng chú ý vì đã có tài liệu được đưa ra để xem xét vụ việc. Tuy nhiên, chỉ riêng việc công bố không cho biết nội dung video hay video có khớp với đơn khiếu nại hay không. Các tin bài đã đăng không cho biết video ghi lại những cảnh nào, cũng không nêu Bộ Tư pháp và các cơ quan xuất nhập cảnh giải thích ra sao về video.

Tin này có ý nghĩa gì

Vấn đề then chốt là xác minh tính cần thiết và mức độ sử dụng vũ lực của cơ quan công quyền trong thủ tục trục xuất cưỡng chế. Việc có sử dụng biện pháp khống chế thân thể trong quá trình thi hành trục xuất không tự nó quyết định hành vi đó có trái pháp luật hay không; cần xem xét cụ thể những hành vi nào đã xảy ra và hoàn cảnh khi đó. Các tin bài hiện có chưa cung cấp đủ chi tiết cần thiết để đưa ra đánh giá đó.

Khi đơn khiếu nại đã được gửi, quá trình điều tra và đánh giá của Ủy ban Nhân quyền Quốc gia Hàn Quốc có thể bao gồm việc kiểm tra không chỉ lời trình bày của người đàn ông mà cả các tài liệu liên quan và giải trình của nhà chức trách. Tuy nhiên, tin bài không cho biết Ủy ban sẽ xử lý đơn theo thủ tục nào hay khi nào có kết quả điều tra. Việc công bố video camera gắn trên người cũng không đồng nghĩa với kết luận về sự việc.

Chẳng hạn, nếu video hoặc tài liệu khác xác nhận những hành vi mà người đàn ông cáo buộc, tính cần thiết của việc sử dụng vũ lực khi đó và thương tích thể chất gây ra có thể được xem xét cùng nhau. Ngược lại, nếu video chỉ ghi lại một phần tình huống, có thể cần kiểm tra thêm các tài liệu khác và lời trình bày của những người liên quan. Đây là giả định nhằm giải thích các hướng xem xét có thể có, không phải mô tả nội dung thực tế của video hay kết quả điều tra.

Thông tin về các chế định và hỗ trợ liên quan

Theo cẩm nang pháp lý nội bộ, hành vi hành hung theo Bộ luật Hình sự (형법) là việc dùng bạo lực tác động lên thân thể người khác, còn gây thương tích là trường hợp làm tổn hại chức năng cơ thể hoặc tình trạng sức khỏe. Vì vậy, ngay cả khi cáo buộc trong đơn rằng người đàn ông bị tát hoặc siết cổ được xác nhận, việc hành vi có thể được đánh giá là hành hung hay gây thương tích còn phải căn cứ vào hành vi cụ thể, tổn hại sức khỏe và mối quan hệ nhân quả giữa hành vi với hậu quả. Việc có hay không có thương tích bên ngoài không tự động quyết định có cấu thành gây thương tích hay không.

Một cẩm nang khác giải thích rằng trách nhiệm bồi thường của Nhà nước có thể được công nhận nếu công chức vi phạm pháp luật do cố ý hoặc sơ suất khi thi hành công vụ và gây thiệt hại. Tuy nhiên, cần xác minh các điều kiện như mối quan hệ nhân quả giữa việc công chức vi phạm nghĩa vụ trong khi thi hành công vụ và thiệt hại; chỉ cáo buộc rằng hành vi của công chức có vấn đề không tự động dẫn đến việc được bồi thường. Đây là hướng dẫn pháp lý chung, không có nghĩa là các điều kiện để Nhà nước bồi thường đã được đáp ứng trong vụ việc này.

Cần phân biệt giữa cáo buộc được đưa tin và đánh giá pháp lý. Trước khi kết quả điều tra đơn khiếu nại và tình tiết vụ việc được xác minh, không thể khẳng định đã cấu thành hành hung, gây thương tích hoặc phát sinh trách nhiệm bồi thường của Nhà nước.

Những điểm được các bài báo đưa tin khác nhau

Các bài báo diễn đạt khác nhau về người nộp đơn khiếu nại. Một bài cho biết người đàn ông mang quốc tịch Ấn Độ đã gửi đơn lên Ủy ban Nhân quyền Quốc gia Hàn Quốc; một bài khác cho biết người đại diện pháp lý của ông đã nộp đơn. Chưa xác minh được liệu hai bài có mô tả khác nhau về cùng một đơn hay người đại diện đã tham gia vào quá trình nộp đơn.

Những gì đã được xác nhận và những gì chưa thể biết

Nội dung được các tin bài và đơn khiếu nại ghi nhận

  • Một người đàn ông mang quốc tịch Ấn Độ đã gửi đơn khiếu nại lên Ủy ban Nhân quyền Quốc gia Hàn Quốc, cáo buộc bị bạo hành thể chất trong quá trình trục xuất cưỡng chế.
  • Theo đơn khiếu nại, người đàn ông bị tạm giữ tại Trung tâm Tạm giữ Người nước ngoài Hwaseong khoảng 8 tháng trước khi bị trục xuất ngày 27 tháng 8.
  • Đơn khiếu nại nêu các cáo buộc rằng ông bị còng tay, miệng bị dán băng keo ống gió, bị tát vào mặt và siết cổ tại sân bay.
  • Hôm thứ Năm, nghị sĩ Park Eun-jung đã công bố tại cuộc kiểm toán Quốc hội đối với cơ quan nhà nước video camera gắn trên người ghi lại thời điểm trục xuất, do Bộ Tư pháp cung cấp.

Những điều chưa thể biết

  • Ủy ban Nhân quyền Quốc gia Hàn Quốc sẽ xử lý đơn khiếu nại theo thủ tục và đưa ra đánh giá như thế nào.
  • Video camera gắn trên người ghi lại những cảnh nào và có khớp với các cáo buộc trong đơn hay không.
  • Bộ Tư pháp và các cơ quan xuất nhập cảnh có lập trường ra sao về các cáo buộc của người đàn ông và video.
  • Thực tế đã xảy ra những hành vi thể chất nào và người đàn ông bị tổn hại ra sao.

Những điều độc giả cần theo dõi

  • Cần theo dõi liệu tiến độ điều tra và kết luận của Ủy ban Nhân quyền có được công bố hay không. Các tin bài hiện có chưa nêu kết quả xử lý hay thời điểm dự kiến.
  • Có thể theo dõi liệu toàn bộ nội dung video camera gắn trên người và phần giải thích của Bộ Tư pháp, các cơ quan xuất nhập cảnh có được công bố hay không. Việc video được công bố và nhận định rằng video chứng minh các cáo buộc là hai vấn đề riêng biệt.
  • Khi xem xét trách nhiệm pháp lý trong các vụ việc tương tự, các yếu tố trọng tâm có thể gồm hành vi cụ thể, tổn hại thân thể, mối quan hệ nhân quả và việc có vi phạm nghĩa vụ trong khi thi hành công vụ hay không. Các hướng dẫn pháp lý liên quan chỉ đưa ra tiêu chí đánh giá chung, không thay thế kết luận trong từng vụ việc.

Tài liệu tham khảo