Koreyada voyaga yetgan xorijlik yoshlar uchun ishga joylashish va doimiy yashash maqomlari — D-10-1·E-7-Y·F-2-R: talablar va ariza hujjatlari
Adliya vazirligi qo‘llanmasi (2026-09-18) asosida · Koreyscha asl matndan tarjima qilingan.
Bu tartib Koreyada voyaga yetgan xorijlik yoshlarga yuqori maktabni bitirgach universitetga kirmagan bo‘lsalar ham Koreyada ish qidirish, ishlash va o‘rnashib qolish imkonini beradi. Umumiy talablarga javob beradiganlar ish qidiruvchi (D-10-1), Koreyada voyaga yetgan xorijlik mutaxassis (E-7-Y) yoki hududga xos malakali mutaxassis (F-2-R) yashash maqomiga o‘tish uchun ariza topshirishlari mumkin.
Bir qarashda

Kimlar uchun
- Ariza topshiriladigan kunda 18 yoshdan 24 yoshgacha bo‘lgan, Koreyada qonuniy ravishda yashayotgan shaxs bo‘lish kerak.
- 18 yoshga to‘lishdan oldin Koreyada kamida 7 yil yashagan bo‘lish kerak. 91 kun yoki undan ortiq muddatga chet elga chiqib ketilgan davr yashash muddatini hisoblashga kiritilmaydi.
- 10 yoshdan 18 yoshgacha bo‘lgan davrda chet elda 3 yil yoki undan ortiq uzluksiz yashagan bo‘lmaslik kerak.
- Koreyadagi boshlang‘ich, o‘rta va yuqori maktablarning barchasini tamomlagan yoki ularga teng ta’lim darajasiga ega bo‘lish керек. Yuqori maktabning 3-sinf 2-yarim yilligida o‘qib yurgan paytda ariza topshirilganda, bitirishi kutilayotgani haqidagi ma’lumotnoma kabi hujjatlarni topshirish orqali bitirgan deb tan olinishi mumkin.
- Koreyadagi boshlang‘ich, o‘rta yoki yuqori maktab bosqichlarining ayrimlarini tamomlamagan bo‘lsangiz ham, yuqoridagi yosh, yashash va chet elda bo‘lish talablariga javob bersangiz hamda tegishli ta’lim darajangizga mos Ijtimoiy integratsiya dasturining 5-bosqichini tamomlasangiz, ariza topshirishingiz mumkin.
- Ish qidiruvchi (D-10-1) maqomi umumiy talablarga javob beradigan, ishga joylashish uchun amaliyot o‘tash yoki ish qidirish faoliyati bilan shug‘ullanishni rejalashtirgan shaxslarga mo‘ljallangan.
- Koreyada voyaga yetgan xorijlik mutaxassis (E-7-Y) maqomi umumiy talablarga javob beradigan va cheklangan sohalardan tashqari sohada ishlashni rejalashtirgan shaxslarga mo‘ljallangan.
- Hududga xos malakali mutaxassis (F-2-R) maqomi umumiy talablarga javob beradigan va D-10 yoki E-7-Y maqomida aholisi kamayib borayotgan (qiziqish bildirilgan) hududda kamida 4 yil yashagan shaxslarga mo‘ljallangan.
Ruxsat etilgan faoliyat
- D-10-1 maqomida ish qidirish faoliyati bilan shug‘ullanish mumkin va ish qidirish faoliyati rejasini topshirish kerak. Ballar tizimi hamda yashash xarajatlarini tasdiqlash talabi bekor qilinadi.
- D-10-1 maqomida amaliyot o‘tash mumkin. Amaliyot boshlangani va amaliyot tashkiloti o‘zgargani haqida xabar berish kerak; bitta korxonada amaliyot o‘tash muddati ko‘pi bilan 1 yil.
- D-10-1 bo‘yicha amaliyot o‘tash cheklangan sohalardan tashqari sohalarda mumkin. Amaliyot uchun haq mehnat shartnomasiga muvofiq eng kam ish haqidan kam bo‘lmagan miqdorda to‘lanishi, ish vaqti esa kuniga 8 soat va haftasiga 40 soatdan oshmasligi kerak.
- D-10 maqomida rasmiy ishga joylashish uchun ish faoliyatini boshlashdan oldin yashash maqomini o‘zgartirishga ruxsat olish uchun ariza topshirish kerak. Yashash maqomini o‘zgartirmasdan ishlashga kirishsangiz, jazoga tortilishingiz mumkin.
- E-7-Y bilan cheklangan sohalardan tashqari sohalarda ishlash mumkin. E-7 bo‘yicha ruxsat etilgan kasblar qatoriga kirmasa ham, mehnat shartnomasi tuzilgan bo‘lsa, maqomni o‘zgartirish mumkin; ta’lim va ish tajribasiga oid talablar bekor qilinadi.
- F-2-R yashash muddatini uzaytirishda aholisi kamayib borayotgan (qiziqish bildirilgan) hududda amalda yashash talabi qo‘llanadi. Maqomni o‘zgartirgandan keyin 2 yil o‘tgach, shu metropoliten hudud tarkibidagi boshqa aholisi kamayib borayotgan (qiziqish bildirilgan) hududga ko‘chish mumkin.
Ariza va hujjatlar
Ish qidiruvchi (D-10-1) yashash maqomiga o‘tish
- Yagona ariza shakli (통합신청서), pasport, standart o‘lchamdagi 1 dona fotosurat (표준규격사진), xorijlikni ro‘yxatga olish kartasi
- Yashash joyini tasdiqlovchi hujjat
- Koreyadagi boshlang‘ich, o‘rta va yuqori maktablarni tamomlaganlik to‘g‘risidagi hujjat yoki teng ta’lim darajasini tasdiqlovchi hujjat
- Koreyada voyaga yetgan xorijlik yoshlarning maqomini o‘zgartirish bo‘yicha tekshiruv ro‘yxati (국내 성장 기반 외국인 청소년 자격변경 체크리스트)
- Ish qidirish faoliyati rejasi (구직활동 계획서)
- Tegishli hollarda Ijtimoiy integratsiya dasturini tamomlaganlik sertifikati (사회통합프로그램 이수증)
- Tegishli hollarda chet elda uzoq muddat bo‘lish sabablarining bayonnomasi va tasdiqlovchi hujjatlar
- Chet eldagi sudlanganlik haqida ma’lumotnoma (해외범죄경력증명서) (bu talabdan ozod etilganlar bundan mustasno)
Ballar tizimi va yashash xarajatlarini tasdiqlash talablari bekor qilinadi. Yashash maqomini o‘zgartirishga ruxsat olish uchun yig‘im, umumiy yo‘riqnomaga ko‘ra, 100 000 vonni tashkil qiladi.
Koreyada voyaga yetgan xorijlik mutaxassis (E-7-Y) yashash maqomiga o‘tish
- Yagona ariza shakli (통합신청서), pasport, standart o‘lchamdagi 1 dona fotosurat (표준규격사진), xorijlikni ro‘yxatga olish kartasi
- Yashash joyini tasdiqlovchi hujjat
- Koreyadagi boshlang‘ich, o‘rta va yuqori maktablarni tamomlaganlik to‘g‘risidagi hujjat yoki teng ta’lim darajasini tasdiqlovchi hujjat
- Koreyada voyaga yetgan xorijlik yoshlarning maqomini o‘zgartirish bo‘yicha tekshiruv ro‘yxati (국내 성장 기반 외국인 청소년 자격변경 체크리스트)
- Mehnat shartnomasi
- Tadbirkorlik subyekti ro‘yxatga olinganligi to‘g‘risidagi guvohnoma (사업자등록증), yuridik shaxslar reyestridan ko‘chirma (법인등기부등본) kabi korxonaga oid hujjatlar
- Tegishli hollarda Ijtimoiy integratsiya dasturini tamomlaganlik sertifikati hamda chet elda uzoq muddat bo‘lish sabablarini tasdiqlovchi hujjatlar
- Chet eldagi sudlanganlik haqida ma’lumotnoma (해외범죄경력증명서) (bu talabdan ozod etilganlar bundan mustasno)
Ish beruvchining cheklovlar qo‘llanadigan toifaga kirish-kirmasligi tekshiriladi. Yashash maqomini o‘zgartirishga ruxsat olish uchun yig‘im, umumiy yo‘riqnomaga ko‘ra, 100 000 vonni tashkil qiladi.
Hududga xos malakali mutaxassis (F-2-R) yashash maqomiga o‘tish
- Yagona ariza shakli (통합신청서), pasport, standart o‘lchamdagi 1 dona fotosurat (표준규격사진), xorijlikni ro‘yxatga olish kartasi
- Yashash joyini tasdiqlovchi hujjat
- Koreyadagi boshlang‘ich, o‘rta va yuqori maktablarni tamomlaganlik to‘g‘risidagi hujjat yoki teng ta’lim darajasini tasdiqlovchi hujjat
- Koreyada voyaga yetgan xorijlik yoshlarning maqomini o‘zgartirish bo‘yicha tekshiruv ro‘yxati (국내 성장 기반 외국인 청소년 자격변경 체크리스트)
- Aholisi kamayib borayotgan (qiziqish bildirilgan) hududda kamida 4 yil yashaganlikni tasdiqlovchi hujjat
- Tegishli hollarda ish joyidan ma’lumotnoma (재직증명서) kabi iqtisodiy faoliyatni tasdiqlovchi hujjatlar
- Tegishli hollarda Ijtimoiy integratsiya dasturini tamomlaganlik sertifikati hamda chet elda uzoq muddat bo‘lish sabablarini tasdiqlovchi hujjatlar
- Chet eldagi sudlanganlik haqida ma’lumotnoma (해외범죄경력증명서) (bu talabdan ozod etilganlar bundan mustasno)
F-2-R maqomini o‘zgartirish talablariga doir maxsus istisno mavjud bo‘lib, bunda faqat yashash joyiga oid talab qo‘llanadi. Yashash maqomini o‘zgartirishga ruxsat olish uchun yig‘im, umumiy yo‘riqnomaga ko‘ra, 100 000 vonni tashkil qiladi.
Yashash muddatini uzaytirish (D-10-1·E-7-Y)
- D-10-1: Yagona ariza shakli, pasport, xorijlikni ro‘yxatga olish kartasi, yashash joyini tasdiqlovchi hujjat
- D-10-1: Ish qidirish faoliyati rejasi
- E-7-Y: Mehnat shartnomasi
- E-7-Y: Oldingi 1 yil uchun xorijlikning shaxsiy daromadi to‘g‘risidagi ma’lumotnoma (외국인 개인별 소득금액증명) va ish joyidan ma’lumotnoma (재직증명서)
- E-7-Y: Korxonaning to‘lovlar tarixi haqidagi ma’lumotnomasi (업체의 납부내역증명), soliq qarzi yo‘qligi to‘g‘risidagi ma’lumotnoma (납세증명서), mahalliy soliqlar bo‘yicha qarzdorlik yo‘qligi to‘g‘risidagi ma’lumotnoma (지방세 납세증명서)
- E-7-Y: Tadbirkorlik subyekti ro‘yxatga olinganligi to‘g‘risidagi guvohnoma va yuridik shaxslar reyestridan ko‘chirma (tegishli shaxslarga)
E-7-Y maqomida ishlagan davri qisqa bo‘lgani uchun daromadni tasdiqlovchi hujjat olish imkoni bo‘lmasa, korxona bergan ish haqi daromadi manbaidan ushlab qolish qaydnomasi (근로소득원천징수부) kabi hujjatlar asosida tekshiruv o‘tkazilishi mumkin. Yashash muddatini uzaytirishga ruxsat olish uchun yig‘im, umumiy yo‘riqnomaga ko‘ra, 60 000 vonni tashkil qiladi.
Hududga xos malakali mutaxassis (F-2-R) yashash muddatini uzaytirish
- Yagona ariza shakli
- Pasport va xorijlikni ro‘yxatga olish kartasi
- Yashash joyini (turar joyni) tasdiqlovchi hujjat
Aholisi kamayib borayotgan (qiziqish bildirilgan) hududda amalda yashash kerak. Yashash muddatini uzaytirishga ruxsat olish uchun yig‘im, umumiy yo‘riqnomaga ko‘ra, 60 000 vonni tashkil qiladi.
Ko‘p beriladigan savollar
Q. Ariza topshirish uchun Koreyada necha yil yashash kerak?
18 yoshga to‘lmasdan oldin Koreyada kamida 7 yil yashagan bo‘lishingiz kerak. 91 kun yoki undan ortiq muddatga chet elga chiqib ketilgan davr hisobga olinmaydi.
Q. Koreyadagi barcha maktablarni tamomlamagan bo‘lsam ham ariza topshira olamanmi?
Ayrim bosqichlarni tugatmagan bo‘lsangiz ham, yosh, Koreyada yashash va chet elda uzoq muddat bo‘lmaslik talablariga javob bersangiz hamda Ijtimoiy integratsiya dasturini (사회통합프로그램) tamomlasangiz, ariza topshirishingiz mumkin. Boshlang‘ich maktabni tamomlamagan bo‘lib, o‘rta yoki yuqori maktabni bitirganlar uchun 5-bosqichning asosiy kursi; boshlang‘ich maktabni bitirgan, ammo o‘rta yoki yuqori maktabni tamomlamaganlar uchun esa 5-bosqichning chuqurlashtirilgan kursi talab qilinadi.
Q. Yuqori maktabni bitirishdan oldin ariza topshira olamanmi?
Yuqori maktabning 3-sinf 2-yarim yilligida o‘qib yurgan paytda ishga joylashish yoki amaliyot o‘tash uchun ariza topshirsangiz, bitirishi kutilayotgani haqidagi ma’lumotnoma (졸업예정증명서) kabi hujjatlarni taqdim etish orqali bitirgan deb tan olinishingiz mumkin.
Q. Ish qidiruvchi (D-10-1) maqomida darhol ishlashim mumkinmi?
Rasmiy ravishda ishga qabul qilinganingizdan so‘ng, ish faoliyatini boshlashdan oldin yashash maqomini o‘zgartirishga ruxsat olish uchun ariza topshirishingiz kerak. Ruxsat olmasdan ish qidiruvchi maqomida ishlashga kirishsangiz, jazoga tortilishingiz mumkin.
Q. D-10-1 maqomida amaliyot o‘tashim mumkinmi?
Mumkin. Amaliyot boshlangani va amaliyot tashkiloti o‘zgargani haqida xabar berishingiz kerak; bitta korxonada amaliyot o‘tash muddati ko‘pi bilan 1 yil. Amaliyot sohasi, to‘lanadigan haq va ish vaqtiga ham cheklovlar mavjud.
Q. E-7-Y uchun ta’lim yoki ish tajribam yetarli bo‘lmasa ham ariza topshira olamanmi?
Ushbu tartibda ta’lim va ish tajribasiga oid talablar bekor qilinadi. E-7 bo‘yicha ruxsat etilgan kasblar qatoriga kirmasa ham, mehnat shartnomasi tuzilgan taqdirda maqomni o‘zgartirish uchun ariza berish mumkin, biroq cheklangan sohalarda ishlash mumkin emas.
Q. Qaysi hollarda F-2-R uchun ariza topshirish mumkin?
Umumiy talablarga javob berishingiz va D-10 yoki E-7-Y maqomida aholisi kamayib borayotgan (qiziqish bildirilgan) hududda kamida 4 yil yashagan bo‘lishingiz kerak. Maqomni o‘zgartirgandan keyin uni uzaytirishda ushbu hududda amalda yashashingiz lozim.
Q. Chet elda uzoq muddat bo‘lgan bo‘lsam, qo‘shimcha hujjatlar kerakmi?
18 yosh mezonidan oldingi 7 yil ichida bir safar 6 oydan ortiq chet elda bo‘lgan bo‘lsangiz yoki chet elda bo‘lgan davrlarning jami 2 yildan ortiq, ammo 3 yildan kam bo‘lsa, sabablar bayonnomasi va tasdiqlovchi hujjatlarni topshirishingiz kerak. Chet elda uzoq muddat bo‘lish sababini asoslab bera olmaslik ruxsat berish masalasiga ta’sir qilishi mumkin.
E’tibor bering
- Umumiy talablardan tashqari, qonun-qoidalarga rioya qilish va namunali xulq-atvor hamda cheklovlar tatbiq etiladigan shaxslar toifasiga kirmaslik bo‘yicha tekshiruvdan ham o‘tiladi. Umumiy topshiriladigan hujjatlarga chet eldagi sudlanganlik haqida ma’lumotnoma (해외범죄경력증명서) kiradi; bu talab qo‘llanmada belgilangan ozod etilgan shaxslarga tatbiq qilinmaydi.
- Agar chet elda uzoq muddat bo‘lish holatiga tushsangiz, sabablar bayonnomasi va tasdiqlovchi hujjatlarni tayyorlashingiz kerak. Haqiqiy yashash manzilingizni ko‘rsatuvchi yashash joyini tasdiqlash hujjatlarini topshirish tavsiya etiladi.
- D-10-1 amaliyoti boshlanganini bildirish muddati asosiy matnda sabab yuzaga kelgan kundan boshlab 15 kun ichida deb ko‘rsatilgan, biroq ish qidirish faoliyati rejasiga oid yo‘riqnomada amaliyot boshlanishidan 14 kun oldin xabar berish kerakligi yozilgan. Ariza topshirishdan oldin vakolatli immigratsiya va xorijliklar idorasidan (출입국·외국인관서) aniqlik kiritish tavsiya etiladi.
- Yashash uchun ruxsat muddati, odatda, pasportning amal qilish muddatidan oshmaydigan muddatga beriladi.
Manba
Adliya vazirligining "Viza berish qo‘llanmasi" va "Chet elliklarning yashash qo‘llanmasi" (HiKorea e’loni, koreys tilida) asosida AI tuzgan. hikorea.go.kr
Bu umumiy ma’lumot; yakuniy qarorni migratsiya idorasi qabul qiladi. Ariza berishdan oldin HiKorea (hikorea.go.kr) yoki 1345 orqali yangi qoidalarni tekshiring.
