Busan xalqaro kinofestivali (부산국제영화제; BIFF)ning 31-nashri seshanba kuni Busan shahrida boshlanib, 10 kun davom etadi. Bu yilgi festival 15-oktabrgacha bo‘lib o‘tishi rejalashtirilgan. Tashkilotchilarning bildirishicha, rasmiy dasturga 59 mamlakatdan 247 ta film kiritilgan. Bu 2019-yildan buyon eng katta ko‘rsatkich bo‘lib, tanlangan filmlardan 95 tasi BIFFda ilk bor namoyish etiladigan jahon premyeralaridir.

Bu yil BIFFga alohida e’tibor qaratilishining sababi — u ilk bor Xalqaro kinoijodkorlar federatsiyasining (국제영화제작자연맹; FIAPF) «A ro‘yxati» festivallari qatoriga kiritildi. Busan mukofoti (부산어워드) bosh sovrindorining Oskar mukofotining xalqaro to‘liq metrajli film nominatsiyasiga film taqdim etish huquqi bilan bog‘langani ham festivalning xalqaro nufuzi va mukofotlangan filmning keyingi bosqichga o‘tish imkoniyatlarini oshiradigan o‘zgarishdir.

Ma’lumot va kontekst

FIAPF BIFFni Kann, Berlin va Venetsiya kinofestivallari ham kiradigan 17 ta «A ro‘yxati» festivalidan biri sifatida tanladi. Buni BIFF xalqaro kinofestivallar tizimida yangidan e’tirof etilganining belgisi sifatida talqin qilish mumkin. Biroq mavjud ma’lumotlarning o‘zi «A ro‘yxati»ga tanlanish mezonlari yoki buning natijasida beriladigan aniq imtiyozlarni aniqlashga imkon bermaydi.

Shuningdek, AQSh Kino san’ati va fanlari akademiyasi (영화예술과학아카데미) BIFFni Busan mukofotining bosh sovrindori Oskar mukofotining xalqaro to‘liq metrajli film nominatsiyasiga film taqdim etish huquqini oladigan olti festival qatoriga qo‘shdi. Bu yerda asosiy jihat — «film taqdim etish huquqi». Bu Busan mukofoti sovrindori avtomatik ravishda Oskar nomzodi yoki g‘olibi etib tanlanadi degani emas.

Busan mukofoti sovrindorini rejissyor Chjan Yimou boshchiligidagi yetti kishilik hakamlar hay’ati 14 ta nomzod film orasidan tanlaydi. Shu bois festivalga e’tibor ortishi bilan birga, qaysi film bosh mukofotni qo‘lga kiritib, film taqdim etish huquqini olishi ham qiziqish uyg‘otadi.

Bu xabar nimani anglatadi

BIFFning «A ro‘yxati»ga kiritilishi festival xalqaro miqyosda e’tirof etilgan maydon qatoridan joy olganini anglatadi. 59 mamlakatdan tanlangan 247 ta film va 95 ta jahon premyerasi bu yilgi tadbir ko‘lami hamda yangi filmlarni namoyish etish maydonini ko‘rsatadi. Bunga Busan mukofotining bosh sovrindori Oskar uchun film taqdim etish huquqiga ega bo‘lishi ham qo‘shildi. Natijada BIFFdagi tanlov natijalari faqat festival doirasidagi mukofot bilan cheklanmay, keyingi bosqichga o‘tishi mumkin.

Biroq imkoniyat bilan natijani farqlash kerak. «A ro‘yxati»ga kirish BIFFning xalqaro nufuziga taalluqli o‘zgarish, Oskar bilan bog‘liqlik esa bosh sovrindorning film taqdim etish huquqidir. Qaysi film g‘olib bo‘lishini yoki film taqdim etilgandan keyin qanday natija qayd etilishini mavjud ma’lumotlardan bilib bo‘lmaydi.

Masalan, 14 ta nomzod film orasidan biri Busan mukofotining bosh sovrinini olsa, u Oskar mukofotining xalqaro to‘liq metrajli film nominatsiyasiga film taqdim etish huquqini qo‘lga kiritadi. Bu filmni taqdim etish imkoniyati ochilishini anglatadi, nomzodlik yoki g‘alaba kafolatlanganini emas.

Tasdiqlangan va hozircha noma’lum ma’lumotlar

Tasdiqlangan ma’lumotlar

  • BIFFning 31-nashri Busan shahrida seshanba kuni boshlanib, 10 kun davom etadi va 15-oktabrgacha bo‘lib o‘tishi rejalashtirilgan.
  • Rasmiy dasturga 59 mamlakatdan 247 ta film kiritilgan — bu 2019-yildan buyon eng katta ko‘rsatkich.
  • Tanlangan filmlardan 95 tasi BIFFda jahon premyerasi sifatida namoyish etiladi.
  • BIFF FIAPF tanlagan 17 ta «A ro‘yxati» festivalidan biri sifatida ilk bor qayd etildi.
  • Rejissyor Chjan Yimou boshchiligidagi yetti kishilik hakamlar hay’ati 14 ta nomzod film orasidan Busan mukofoti sovrindorini tanlaydi.

Hozircha noma’lum ma’lumotlar

  • Festivalning aynan qaysi yili o‘tkazilishi va seshanba kunining sanasi mavjud ma’lumotlarda ko‘rsatilmagan.
  • Busan mukofotiga nomzod 14 ta filmning nomlari va yakuniy natijalar tasdiqlanmagan.
  • Bosh sovrindor film haqiqatda Oskarga taqdim etiladimi va taqdim etilgach qanday natijaga erishadi — noma’lum.

O‘quvchi nimalarni tekshirishi kerak

  • Festival jadvali yoki tomosha rejasini tuzmoqchi bo‘lsangiz, o‘tkaziladigan yil va seshanba kunining aniq sanasini alohida tekshiring. Taqdim etilgan ma’lumotlarda bu ikki jihat ko‘rsatilmagan.
  • Busan mukofotiga nomzod filmlar va g‘oliblarni tekshirayotganda, 14 ta nomzod orasidan qaysi film bosh sovrinni olganiga qarang. Shunda Oskar uchun film taqdim etish huquqi bilan bog‘liq filmni aniqlash mumkin.
  • Oskar haqidagi xabarlarda «film taqdim etish huquqi»ni nomzodlik yoki g‘alaba bilan adashtirmaslik, natijalarni alohida tekshirish muhim.